menu button

Örorka sé ekki auðveldari leiðin

Lág lágmarkslaun og hátt leiguverð hafa sín áhrif.
Lág lágmarkslaun og hátt leiguverð hafa sín áhrif. mbl.is/Sigurður Bogi Sævarsson

Skortur á úrræðum getur verið ástæða þess að fleiri eru greindir með geðraskanir hér á landi en á hinum Norðurlöndunum. Þetta kom fram í þættinum Þingvellir á K100 í morgun, þar sem Páll Magnússon fékk til sín þau Agnesi Agnarsdóttur sálfræðing, Óttar Guðmundsson geðlækni og Valgerði Rúnarsdóttur, yfirlækni á Vogi, til þess að ræða mál ungra öryrkja á Íslandi.

Fyrir skömmu vakti Páll athygli Alþingis á því að 30% öryrkja á Íslandi væri ungt fólk innan við fertugt. Alvarlegasta telur hann þá staðreynd að hlutfallsleg fjölgun öryrkja sé mest meðal ungra karla, 20 til 30 ára, vegna geðraskana.

Agnes og Óttar voru sammála um að fólk með vægan vanda gæti verið líklegra til að fá geðröskunargreiningu en annars staðar vegna þess að skortur sé á annars konar úrræðum. „Læknar hafa ekki úrræði til að vísa fólki annað en á geðsvið. Það eru þung skref fyrir fólk með vægan vanda að ganga inn á geðsvið Landspítala,“ sagði Agnes. Þá voru viðmælendurnir þrír einnig allir sammála um að á Íslandi sé of auðvelt að fá ávísað lyfjum.

Tali um hlutfall vinnufærni en ekki örorku

Öryrkjum á Íslandi fjölgar um 1.200 til 1.800 á hverju ári og árið 2016 var nýgengi örorku í fyrsta skipti meira en náttúruleg fjölgun á vinnumarkaði. Valgerður hafði á orði að vinnumarkaðurinn væri ekki tilbúinn til þess að taka við fólki með skerta starfsgetu. Þess vegna væri örorka auðveldari leið og því þyrfti að breyta. Páll velti upp þeirri hugmynd að tekið yrði upp starfsgetumat hér á landi í stað örorkumats.

Það eru þung skref fyrir fólk með vægan vanda að ...
Það eru þung skref fyrir fólk með vægan vanda að ganga inn á geðsvið Landspítala. mbl,is//Hari

„Við ættum frekar að meta starfsgetu en örorku,“ samsinnti Agnes og vísaði til þess að í Svíþjóð tali fólk um að það sé 50% eða 70% vinnufært, sem hafi mun jákvæðari áhrif en að líta á sig sem t.d. 50% eða 70% öryrkja.

Páll velti því fyrir sér hvort samfélagslegar aðstæður á Íslandi gætu verið valdur að hærra hlutfalli fólks með geðraskanir. „Auðvitað hafa lífskjör, atvinnuástand og möguleikar í samfélaginu áhrif og þar stöndum við að baki Norðurlöndunum að einhverju leyti,“ sagði  Óttar og var Valgerður sammála. „Lágmarkslaun eru allt of lág og leiguverð allt of hátt. Þetta hefur allt áhrif á fólk í erfiðleikum.“

Agnes, Valgerður og Óttar voru öll sammála um að mikilvægast væri að koma fólki aftur í virkni, en að svo virðist vera að atvinnulífið á Íslandi sé ekki reiðubúið til þess að taka við fólki með skerta starfsgetu. Agnes sagði mikilvægt að fólk fái hjálp við að koma sér af stað og að það þekkist á Norðurlöndunum að ríkið borgi fyrirtækjum fyrir að taka við fólki með skerta starfsgetu.

„Þetta er líka fengur fyrir atvinnurekendur, því þarna er gífurlegur mannauður. Við megum ekki bara tala um þetta sem einhverja ölmusu fyrir öryrkja.“

mbl.is
Leikkonan Hera Hilmarsdóttir hér á frumsýningu myndarinnar  „Mortal Engines" í Los Angeles í byrjun desember.
Logi Bergmann og Hulda Bjarna

Stærsta hlutverk Íslendings

Leikkonan Hera Hilmarsdóttir fer með aðalhlutverk í nýrri stórmynd Peter Jackson, Mortal Engines. Í gær var haldin sérstök Nexus-forsýning þar sem Hera mætti og tók við fyrirspurnum í lok sýningarinnar. Ragnar Eyþórsson, kvikmynda- og sjónvarpsrýnir síðdegisþáttar K100, var á staðnum. Nánar »

Eiríkur Hauksson syngur jólin inn hringinn í kringum landið.
Siggi Gunnars

Eiríkur heldur í íslensku hefðirnar

Goðsögnin Eiríkur Hauksson var gestur Sigga Gunnars í morgun en hann hyggur á ferðalag í kringum landið næstu daga. Nánar »

Vanda Sigurgeirsdóttir ræddi samskipti þingmanna í svokölluðu Klaustursmáli og samskipti fólks almennt, í síðdegisþætti K100.
Logi Bergmann og Hulda Bjarna

„Vanda Sig“ í samskiptum

Vanda Sigurgeirsdóttir er lektor í tómstunda- og félagsmálafræði við HÍ og þjálfari hjá fyrirtækinu KVAN. Hún ræddi samskipti, einelti og ofbeldi í samhengi hlutanna, líkt og umræðan í Klausturmálinu hefur þróast. Nánar »

Stefán Karl Stefánsson og Björgvin Halldórsson hér saman á sviði í desember 2017 að flytja lagið Aleinn um jólin. Lagið hefur verið gefið út og munu allar tekjur af laginu renna til barna Stefáns Karls.
Logi Bergmann og Hulda Bjarna

Heiðra minningu Stefáns Karls

Á jólatónleikum Björgvins Halldórssonar í fyrra sungu þeir Stefán Karl saman lagið „Aleinn um jólin”. Lagið hefur nú verið gefið út og munu allar tekjur af laginu renna til barna Stefáns Karls. Máni Svavarsson, höfundur lagsins, og Björgvin Halldórsson rifjuðu upp söguna á bak við lagið. Nánar »

Vísinda-Villi, eða Vilhelm Anton Jónsson hér hress í stúdíói K100 og Sigga Dögg kynfræðingur sem einnig tekur þátt í jólabókaflóðinu með fyrstu skáldsögu sína um Veru.
Logi Bergmann og Hulda Bjarna

Sjóðandi heitt Föstudagskaffi

Tja, hvað var ekki rætt í föstudagskaffinu með Vísinda-Villa og Siggu Dögg. Kynfræðsla, Klaustursmálið, tilraunir í heimahúsum og Hofi í desember, en einnig hræddar ömmur sem óttast að börnin leggi allt í rúst ef þeim verði gefin bókin hans Villa. Föstudagskaffið var sjóðandi heitt síðdegis á K100. Nánar »

Bára Halldórsdóttir uppljóstrari.
Ísland vaknar

Viðtal við uppljóstrarann á Klaustri

Dómsmál kann að verða höfðað gegn Báru Halldórsdóttur uppljóstrara. Í viðtali við Ísland vaknar segir Bára að hún hafi ekki stórar áhyggjur af málinu. Hún segist ekki sjá eftir gjörningnum og myndi hiklaust gera þetta aftur. Nánar »

Árni Matthíasson blaðamaður með meiru er mikill áhugamaður um græjur og alla mánudaga sér hann um „Græjuhornið" í síðdegisþætti K100.
Logi Bergmann og Hulda Bjarna

Skiptir „noise cancelling“ máli?

Heyrnartól sem útiloka umhverfishljóð eru orðin gríðarlega vinsæl og miklar líkur á að slík tæki rati í einhverja jólapakka í ár. En haldast gæði og verð í hendur? Árni Matthíasson, blaðamaður og umsjónamaður „Græjuhornsins“ í síðdegisþættinum á K100, fór yfir þau atriði sem honum finnst skipta máli. Nánar »

Jón Jónsson skemmti gestum Glerártorgs um helgina.
Fréttir

Gleði á Glerártorgi

Hinn árlegi „pakkasöfnunardagur“ verslunarmiðstöðvarinnar Glerártorgs á Akureyri var haldinn á laugardag. Fjöldi fólks lagði leið sína á Glerártorg og lét gott af sér leiða, verslaði fyrir jólin og naut skemmtiatriða. Nánar »

Gestir þáttarins, Katrín Júlíusdóttir og Friðjón R. Friðjónsson, ræddu pólitíska landslagið í þjóðmálaþættinum Þingvöllum í morgun.
Þingvellir

„Málinu á að vera lokið“

„Ástæðan fyrir því að þetta mál kemur fram er að það er farið í gegnum feril og málinu á þannig, að mínu mati, að vera lokið,“ sagði Katrín Júlíusdóttir, fyrrverandi ráðherra Samfylkingarinnar, um mál Ágústs Ólafs Ólafssonar í þjóðmálaþættinum Þingvöllum með Björtu Ólafsdóttur á K100 í morgun. Nánar »

Ísland vaknar

Miðilsfundur í beinni útsendingu

Miðillinn Valgarður Einarsson er vikulegur gestur í morgunþættinum Ísland vaknar á K100 og miðlar af gáfu sinni til hlustenda sem hringja inn í þáttinn. Athyglin sem þetta hefur vakið er gríðarleg, enda þykir Valgarður með eindæmum nákvæmur og hittir alla jafna beint í mark hjá hlustendum sem sitja agndofa eftir. Nánar »

Í loftinu núna
Endalaus tónlist